0
بیماری پیسی واگیردار است؟

چکیده: تخمین زمان مطالعه: 5دقیقه و 40 ثانیه

پیسی یا برص یا ویتیلیگو یک بیماری پوستی است که در آن لک های سفید رنگ به دلیل از دست رفتن رنگدانه پوست بوجود می‌آیند، این ضایعات در هر جایی از بدن ممکن است دیده شوند. در ادامه با دکتر مهندس همراه باشید تا با چگونگی بروز این بیماری پوستی و همچنین نحوه‌ی درمان و مراقبت آن آشنایی کامل پیدا کنید.

برای دسترسی سریع به محتوای متن از لینک های زیر استفاده کنید:

  1. دلیل پیدایش پیسی چیست؟
  2. نشانه های ویتیلیگو چه هستند ؟
  3. علایم شایع
  4. آیا لک و پیس واگیر دارد؟
  5. تشخیص بیماری ویتیلیگو
  6. درمان پیسی
  7. توصیه های تغذیه ای به بیماران مبتلا به پیسی

 

دلیل پیدایش پیسی چیست؟

پیدایش پیسی نتیجه از بین رفتن سلول های رنگدانه ساز پوست است که دلیل آن ناشناخته است. ولی چهار تئوری اصلی دراین زمینه وجود دارد:

  • سلول های عصبی که بطور غیرطبیعی فعال شده اند ممکن است با تولید مواد سمی به سلول های رنگدانه ساز آسیب برسانند.
  • سیستم ایمنی بدن ممکن است در موقع دفاع از بدن در مقابل یک ماده خارجی، رنگدانه پوست را نیز از بین ببرد.
  • سلول های رنگدانه ساز ممکن است عامل از بین رفتن خودشان باشند. یعنی زمانی که رنگدانه در حال ساخته شدن است، مواد زایدی نیز در کنار آن تولید می شوند که سمی بوده و قادر به از بین بردن خود سلول ها است.
  • وجود یک نقص ارثی موجب حساس شدن سلول های رنگدانه ساز به آسیب و در نتیجه از بین رفتن ها می شود.

 

دلیل پیدایش پیسی چیست؟

 

نشانه های ویتیلیگو چه هستند ؟

معمولاً افراد مبتلا به ویتیلیگواول از همه به لکه های سفید (پیگمانتاسیون) روی پوستشان توجه می کنند . این لکه ها بیشتر از همه در مناطق در معرض نور از قبیل دستها پاها بازوها ، صورت و لبها شایع هستند . دیگر نقاط شایع لکه های سفید عبارتند از زیر بغل و کشاله ران ، اطراف دهان و چشم ، پره های بینی ، ناف و نواحی تناسلی .

ویتیلیگو معمولاً به یکی از سه الگوی زیر ظاهر می شود : در یک الگو (الگوی کانونی) ناحیه بدون رنگدانه به یک یا تعداد معدودی ناحیه محدود می شود . بعضی افراد نواحی بدون رنگدانه را در یک سمت بدن خود دارند (الگوی سگمنتال). اما در بیشتر افراد مبتلا به ویتیلیگو نواحی فاقد رنگدانه در قسمتهای مختلف بدن بوجود می آید (الگوی ژنرالیزه). علاوه بر لکه های سفید روی پوست، ممکن است افراد مبتلا به ویتیلیگو سفید شدن زودرس موهای سر، ابروها و ریش را داشته باشند. افراد با پوست تیره ممکن است متوجه فقدان رنگ در ناحیه ای در داخل دهانشان بشوند.

علایم شایع

ماکول ها (نواحی کوچکی بارنگ متفاوت از پوست ) یا لکه هایی با مشخصات زیر:

  • صاف ، سفید و غیرقابل لمس با انگشتان هستند.
  • گسترش یافته ، نواحی بسیار بزرگ ، با شکل نامنظم و بدون رنگی را تشکیل می دهند.
  • معمولاً در هر دو طرف بدن و تقریباً در جای مشابهی قرار دارند.
  • قطر آنها از 3-2 میلی متر تا چند سانتی متر متفاوت است .
  • باعث آزار و خارش نمی شوند.
  • اختلال باعث خاکستری شدن زود هنگام مو می گردد.

 

نشانه های ویتیلیگو چه هستند ؟

بیماری صدف پیشنهاد مطالعه: 9 روش کنترل و درمان پسوریازیس

آیا لک و پیس واگیر دارد؟

این بیماری به هیچ عنوان ممکن نیست از فردی به فرد دیگر، از طریق ارتباط پوستی یا هر نوع ارتباط دیگری سرایت کند. این افراد می‌ توانند مانند همه ازدواج کنند، بچه ‌دار شوند و مشکلی هم نداشته باشند. اما باید این را هم بدانید که وجود برص می تواند باعث طلاق همسران شود. ناگفته نماند که این فقط به این علت است که شاید طرفین نتوانند از نظر ظاهری شرایط طرف مقابل را قبول کنند، وگرنه مشکلی از نظر جسمی ‌یا واگیردار بودن بیماری وجود ندارد.

تشخیص بیماری ویتیلیگو

برای تشخیص این بیماری پزشکان ابتدا سابقه پزشکی را بررسی کرده و سپس آزمایش نمونه پوست را انجام می دهد. سابقه خانوادگی این بیماری و گزارش های بیمار از آفتاب سوختگی یا تاول نیز در نظر گرفته می شود. بر اساس گزارش NIAMS، آسیب های نور خورشید ممکن است علائم ویتیلیگو را در برخی از بیماران آغاز کند. نمونه برداری پوست می تواند فقدان کامل رنگدانه را نشان دهد و یا ممکن است تشخیص را تایید کند. آزمایش خون برای بررسی سطح ویتامین B-12 و عملکرد تیروئید نیز گاهی تجویز می شود. کم کاری تیروئید و کمبود ویتامین ب ۱۲ اغلب با بیماری ویتیلیگو در ارتباط است.

درمان پیسی

  • درمان پیسی با داروهای موضعی

 این روش‌های درمانی بر روی پوست مورد استعمال قرار می‌گیرند. نوع و قدرت درمان موضعی مورد تجویز به نوع پیسی و پوست بیمار بستگی خواهد داشت، اما داروهای درمانی رایج عبارتند از:

کرم‌های کورتیکو استروئیدی: با وجود اینکه این داروها به طور گسترده برای درمان پیسی‌های موضعی مورد استفاده قرار می‌گیرند، لیکن به دلیل تأثیری که در نازک شدن پوست و دیگر عوارض جانبی دارند، برای مدت زمان کوتاهی قابل استفاده خواهند بود. بیمار باید این کرم را قبل از مشاهده‌ی هرگونه تأثیر، برای مدت حداقل سه ماه بر روی موضع لکه‌های سفید پوست خود مورد استفاده قرار دهد.


داروهای موضعی بیماری‌های سیستم ایمنی (تاکرولیموس و پیمکرولیموس): این داروها می‌توانند پاسخ ایمنی پوست را تنظیم و فرایند تولید ملانین را تحریک کنند. این داروها را می‌توان برای مدت زمانی طولانی و در مواردی که استعمال کورتیکواستروئیدهای موضعی قابل تحمل نیستند، مورد استفاده قرار داد. تاکرولیموس قوی‌تر از پیمکرولیموس است ولی هیچکدام از آن‌ها بر روی ضایعات ایجاد شده بر روی مفاصل و نواحی آکرال تأثیری نخواهند داشت.

 

درمان دارویی پیسی

 

  • درمان نوری PUVA 

 در این روش درمان، دارویی به نام پسورالن به بیمار داده می شود، این ماده شیمیایی پوست را نسبت به نور خورشید بسیار حساس می کند. سپس پوست، تحت تابش نوع خاصی از نور ماوراء بنفش به نام UVA قرار می گیرد. دستگاه های درمانی ویژه ای برای این نوع درمان لازم هستند که همه جا در دسترس نمی باشند. در صورت عدم دسترسی به این دستگاه ها، می توان از نور آفتاب که دارای UVA می باشد استفاده کرد. البته امکان تنظیم دقیق مقدار اشعة تابیده شده در صورت استفاده از نور آفتاب وجود ندارد و لذا خطر سوختگی پوست در این روش بیشتر است. وقتی پیسی خیلی محدود است، پسورالن را می توان بر روی پوست مبتلا مالیده و سپس بیمار را در معرض تابش UVA قرار داد.

با این حال معمولاٌ پسورالن را به صورت قرص خوراکی به بیمار می دهند در این روش درمانی بین 50 تا 70 درصد شانس برگشتن رنگدانه به پوست صورت، بدن، بازوها، ران و ساق پاها وجود دارد. دست ها و پاها خیلی کم به این نوع درمان پاسخ می دهند. معمولاٌ حداقل یک دوره درمان یک ساله به صورت 1 تا 3 بار در هفته لازم است. پووا فقط باید توسط متخصص پوست و تحت شرایط کنترل شده صورت گیرد.

عوارض جانبی پووا شامل واکنش های مشابه آفتاب سوختگی هستند. در صورت استفاده طولانی مدت، بر روی پوست کک مک بوجود آمده و پوست مستعد ابتلا به سرطان می شود.

از آنجا که انواع پسورالن موجب افزایش حساسیت چشم نسبت به نور خورشید می شوند، استفاده از عینک های آفتابی محافظ در برابر UVA از شروع درمان تا غروب آفتاب در همان روز ضرورت تام دارد. دلیل محافظت از چشم ها، پیشگیری از ابتلاء زودرس به آب مروارید است معمولاٌ ازPUVA برای بچه های زیر دوازده سال، زنان باردار یا شیرده و یا افراد مبتلا به بعضی از بیماری های خاص استفاده نمی شود.

 

درمان نوری PUVA برای درمان پیسی یا ویتیلیگو

 

  • اشعة ماوراءبنفش

طیف بسیار محدودی از اشعة ماوراءبنفش B قدرت تحریک سلول های رنگدانه ساز را داشته و در درمان پیسی مفید می باشد. این طیف اشعه تنها توسط لامپ های مخصوص و یا سیستم لیزر تولید می گردد. عوارض این روش بسیار کم بوده و در بچه ها نیز قابل استفاده است.

  • پیوند پوست

انتقال پوست از نواحی طبیعی به نواحی سفید شده فقط در مورد تعداد محدودی از بیماران مبتلا به پیسی امکان پذیر می باشد. معمولاٌ این روش موجب بازگشت کامل رنگ به نواحی مبتلا نمی شود.

  • از بین بردن رنگدانة باقی مانده

در بعضی از بیماران که بیماری پیسی وسعت زیادی پیدا کرده است، عملی ترین روش درمان، رنگ زدایی از نواحی طبیعی پوست و یکدست کردن رنگ آن است. در این روش از یک مادة شیمیایی به نام”roquinone Monobenzylether Of Hy” یا از اشعة لیز استفاده می شود. این روش درمان حدود یک سال به طول می انجامد. معمولاٌ از بین رفتن رنگ پوست در این روش دایمی و برگشت ناپذیر است.لذا بیماران باید اکیداٌ از تماس با نور آفتاب اجتناب نمایند.

  • جراحی برای درمان ویتیلیگو

وقتی سایر گزینه های درمانی برای درمان ویتیلیگو موثر نباشد گزینه جراحی می تواند مطرح شود. در مورد افراد بالغی که به مدت حداقل شش ماه شرایط بیماری ثابتی داشته اند جراحی مطرح می شود. این روش برای درمان پیسی در کودکان استفاده نمی شود. این روش درمانی در افرادی که به راحتی دچار اسکار یا کلوئید می شوند مناسب نخواهد بود.

روش های جراحی متفاوتی در دسترس است، در اغلب این روش ها پوست سالم را برداشته و در جایی قرار می دهند که نیاز به رنگدانه وجود دارد. این روش درمانی ویتیلیگو در ۹۰ تا ۹۵ درصد بیماران مفید است.

 

جراحی برای درمان ویتیلیگو

توصیه‌های تغذیه‌‌ای

در زیر غذاهای پیشنهادی و مواد غذایی که باید محدود شدند ذکر شده است:

مواد غذایی که باید مصرف شوند:

  • غلات: غلات کامل، ارزن، حریره جو، جوی دو سر، برنج و پاستا (غلات فرآوری شده توصیه نمی شوند).
  • نان ها: فقط نان سبوس دار.
  • میوه ها: زغال اخته (البته در این باره اختلاف نظر وجود دارد)، گلابی، گیلاس، موز، آناناس، سیب، انبه، زردآلو، انگور.
  • سبزی جات: گوجه فرنگی، چغندر، هویج، سیب زمینی، خیار، کدو، کدو حلوایی، اسفناج، کلم بروکلی، کلم بروکسل، گل کلم، سیر، لوبیا، قارچ، پیاز، لوبیای فرانسوی،
  • فلفل قرمز، شنبلیله، شلغم، جعفری، زیره سیاه، فرآورده های سویا، عدس و لپه ها.
  • نوشیدنی ها: چای کم رنگ بدون قند، 6 تا 7 لیوان آب در روز، عسل همراه با چای سبز با طعم نعنا، آب میوه.
  • آجیل و خشکبار: مغزهای گردو، بادام، پسته، خرمای سیاه، انجیر و زردآلو.
  • روغن ها: روغن زیتون و سایر روغن های گیاهی.
  • سایر موارد: تخمه کدو تنبل، لوبیا، گوشت فقط به صورت آب پز، شکر زرد.
  •  مقدار زیادی زنجبیل در غذاها استفاده کنید.
  • بهتر است که برنامه غذایی خیلی کم نمک داشته باشید.
  •  از تابش آفتاب در صبح زود بهره مند شوید تا اشعه ی مفید آن را دریافت کنید.
  • مکمل ها: دانشمندان پی برده اند که بسیاری از افراد مبتلا به ویتیلیگو دچار کمبود فولیک اسید، ویتامین B12، ویتامین C، پانتنوئیک اسید(B5)، مس و روی هستند.
    ویتامین B12 و فولیک اسید باید با هم مصرف شوند.
  • مصرف مکمل گیاهی جینکوبیلوبا در برخی از افراد مانع انتشار و وسعت لکه‌ها و کاهش سرعت دپیگمانتاسیون شده است.

 

توصیه‌های تغذیه‌‌ای برای مبتلایان به پیسی

آن چه نباید مصرف شود:

  • چربی ها، ادویه ها و نمک زیاد
  • نان و آرد سفید، غذاهای دودی یا سرخ شده، شکلات، چای پُررنگ، کره و مارگارین، الکل، قهوه، بستنی، خردل، تمبر هندی، نوشیدنی های مزه دار شده.
  • ماهی و غذاهای دریایی(در افراد مختلف فرق می کند)
  • خیار شور
  • غذاهای فراوری شده برای این بیماری مُضر است. اگر این غذاها به تناوب مصرف شوند، نه تنها پاسخ به درمان با تأخیر مواجه می‌گردد، بلکه ضایعات پوستی بیشتر پراکنده می‌شوند.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید